Notowania paliwa lotniczego od początku roku wzrosły o 122 proc. do rekordowego poziomu powyżej 1 700 USD za tonę. Diesel również znacząco podrożał — o 107 proc. rok do roku — wynika z analizy ekonomistów PKO Banku Polskiego.
Skala i tempo wzrostów
Podczas sesji 23 marca notowania diesla ARA (Amsterdam–Rotterdam–Antwerpia) wzrosły do 1 438 USD/t, najwyższego poziomu od marca 2022 r. Diesel zdrożał w marcu o 71 proc., a od początku roku o 107 proc. Lokalnie paliwo lotnicze wzrosło w marcu o 82 proc., a od początku roku o 122 proc.
Czynniki rynkowe i przyczyny
Ekonomiści wskazują, że wysoka cena średnich destylatów jest związana z zakłóceniami dostaw z regionu Zatoki Perskiej po zamknięciu Cieśniny Ormuz. Ropa Brent wzrosła od początku miesiąca o 38 proc., a od początku roku o 64 proc., w marcu zbliżając się do niemal 120 USD za baryłkę.
Analitycy podkreślają strukturalną nierównowagę rynku paliwa lotniczego w Europie — region jest od lat importerem netto tego produktu, co potęguje wzrosty cen przy zakłóceniach podaży.
- Zapasy paliwa lotniczego w hubie ARA: 737 tys. ton (−16% r/r, −13% vs 5‑letniej średniej).
- Zapasy diesla i oleju napędowego: 2,1 mln ton (+3% r/r, −4% vs 5‑letniej średniej).
- Prognoza LSEG: import średnich destylatów do Europy w marcu ok. 5,6 mln ton (+25% m/m).
- Dostawy z Bliskiego Wschodu w marcu mają wynieść 2,8 mln ton, większość załadowana przed konfliktem.
Skutki i perspektywy
Eksperci LSEG i ekonomiści PKO BP wskazują, że w przypadku przedłużającego się konfliktu notowania średnich destylatów pozostaną podwyższone. Eskalacja może pogłębić nierównowagi rynkowe w Europie i Azji; częściowe ograniczenie popytu oraz ograniczenia eksportowe producentów z Azji mogą łagodzić niedobory, ale ryzyko utrzymania wysokich cen pozostaje.
W analizie przytoczono też udział krajów Zatoki Perskiej w światowym eksporcie w 2025 r.: około 13% diesla i 23% paliwa lotniczego. W przypadku Unii Europejskiej i Wielkiej Brytanii ubiegłoroczny import z Bliskiego Wschodu stanowił odpowiednio 21% (diesel) i 54% (paliwo lotnicze).
Komentarze ekonomistów określiły rynki średnich destylatów jako «zachowujące się jak ropa na sterydach», ilustrując skalę i szybkość wzrostów cen w ostatnich tygodniach.